Tr’ondëk-Klondike Werelderfgoed

Wat dit Werelderfgoed is

Tr’ondëk-Klondike is geen enkel monument en ook geen goudkoortsdecor. Het is een serieel cultureel erfgoed van acht afzonderlijke plaatsen, in 2023 ingeschreven, dat de ervaringen van de Tr’ondëk Hwëch’in met koloniale expansie tussen 1874 en 1908 zichtbaar maakt.

De locaties omvatten rivierkampen, archeologische resten, nederzettingen, begraafplaatsen en gebouwde geschiedenis. Lees het landschap als bewijs van inheemse bewoning en voortlevende culturele praktijken, én van de bonthandel, goudkoorts en koloniale instellingen die het gebied snel veranderden.

De acht onderdelen

De meeste bezoekers maken kennis met het erfgoed rond Dawson City, maar het volledige gebied strekt zich uit langs de Yukon River en tot in het stroomgebied van de Blackstone River. De onderdelen zijn:

• Fort Reliance, een archeologische locatie van een bonthandelspost.
• Ch’ëdähdëk (Forty Mile), Ch’ëdähdëk Tth’än K’et (Dënezhu Graveyard) en Fort Cudahy and Fort Constantine bij de Fortymile River.
• Tr’ochëk, bij de samenvloeiing van de Klondike en Yukon Rivers.
• Dawson City, met het historische stadsbeeld en de Moosehide Slide.
• Jëjik Dhä Dënezhu Kek’it (Moosehide Village).
• Tthe Zrąy Kek’it (Black City) in de Blackstone Uplands.

Dit is één Werelderfgoedlocatie, geen verzameling uitwisselbare haltes. Samen tonen de plekken hoe lang gebruikte gebieden voor voedselwinning en bewoning veranderden door nieuwkomers die naar goud zochten.

Begin in Dawson en Tr’ochëk

Dawson is het praktische vertrekpunt. Het stratenraster, de historische panden en de rivierkant tonen de koloniale stad die tijdens de goudkoorts groeide; aan de overkant en stroomafwaarts ligt het andere deel van het verhaal.

Bij Tr’ochëk mondt de Klondike uit in de Yukon. Generaties lang was dit een plek voor visserij, jacht en verzamelen; zalm werd gevangen met fuiken en mandvallen. De goudkoortsnederzetting verdreef de Tr’ondëk Hwëch’in van dit kamp en noemde de plek Klondike City, ook Lousetown. Nu is het opnieuw een seizoensviskamp. Juist de overstromingsvlakte, de oevers en de schaarse archeologische sporen verdienen hier aandacht, niet verdwenen gebouwen.

Bezoek voor context Dänojà Zho Cultural Centre aan Front Street. De eigentijdse vorm verwijst naar zalmdroogrekken en winteronderkomens; in de zomer zijn er tentoonstellingen en rivierwandelingen.

Moosehide en het grotere landschap

Moosehide Village ligt stroomafwaarts van Dawson op een hoge oever. Het werd het eerste permanente dorp van de Tr’ondëk Hwëch’in na de verdrijving uit Tr’ochëk. Gebouwen, St. Barnabas Church, de hut van Chief Isaac, de begraafplaats en archeologische resten vertellen een geschiedenis die veel ouder is dan de goudkoorts.

De noordelijke onderdelen vragen om een andere planning: het zijn geografisch gescheiden archeologische en historische plaatsen, geen verlengstuk van een wandeling door Dawson. Black City ligt op Settlement Land van de Tr’ondëk Hwëch’in; bezoek het voormalige kamp niet. Respecteer toegangsbeperkingen, begraafplaatsen en huidig gebruik door de gemeenschap in het hele erfgoedgebied.