Blijf nog een dag: Bangkok, George Town en Hanoi zonder haast

Drie steden, geen afvinklijst

Een verkoper schikt bloemen en slingers op de ochtendmarkt van Pak Khlong Talat in Bangkok.

Bangkok, George Town en Hanoi vormen geen kant-en-klare route en ook geen samenvatting van Zuidoost-Azië. Bangkok groeide rond rivier en kanalen, George Town rond een handelshaven aan de Straat van Malakka, en Hanoi rond oude ambachts- en handelsstraten naast de keizerlijke citadel. Juist daarom werkt een langer verblijf hier beter dan een reeks snelle tussenstops.

De eerste wandeling levert bekende namen en fotogenieke gevels op. Bij een tweede bezoek vallen andere dingen op: bloemenverkopers die hun voorraad schikken, winkeliers die luiken openen, scooters met dozen tussen de voetgangers en families die na zonsondergang een oever of plein gebruiken.

Bangkok langs bloemen, tempels en rivier

Pak Khlong Talat ligt bij de Chao Phraya, aan de monding van het Ong Ang-kanaal. In de nacht werken groothandelaren er tussen bloemkarren, natte laadvloeren en stapels handgeregen slingers. In de ochtend richten verkopers hun kramen opnieuw in. De markt begon als aanlegplaats voor groente- en fruithandel en schakelde eind jaren vijftig grotendeels over op bloemen.

Een terugkeer bij daglicht maakt duidelijk waar de jasmijn, goudsbloemen en slingers terechtkomen. In de omliggende straten verkopen handelaars religieuze benodigdheden; bloemen gaan naar tempels en huisaltaren. Elders in de oude stad lopen monniken vroeg hun aalmoesronde. Tegen de avond gebruiken bewoners parken en promenades langs de rivier.

De Chao Phraya legt een praktische lijn tussen wijken die op een plattegrond los van elkaar lijken te liggen. Openbare boten verbinden werkende pieren, Chinatown, de tempelwijk en oudere gemeenschappen aan het water. Bij Ratchawong Pier hoort Sampeng overdag bij de groothandel. Na donker trekken de eetstalletjes van Yaowarat meer bezoekers. Tha Tien geeft toegang tot Wat Pho, terwijl Phra Arthit bij Bang Lamphu ligt.

Wat Pho vraagt om meer dan een snelle ronde langs de liggende Boeddha. Tussen 1831 en 1841 brachten makers teksten over religieuze en wereldlijke kennis aan op stenen platen. Ook massage kreeg er een openbare plaats. De inscripties laten zien dat eredienst, onderwijs en lichamelijke praktijk binnen hetzelfde tempelcomplex samenkwamen.

Aan de overkant van de rivier lopen de smalle stegen van Kudi Chin tussen woonhuizen, kleine eetgelegenheden, Santa Cruz Church, een Chinese schrijn en boeddhistische tempels. Thaise, Chinese, Portugese en islamitische gemeenschappen leven hier al meer dan twee eeuwen dicht bij elkaar. In de buurt staan Theravada- en Mahayana-boeddhistische heiligdommen, een katholieke kerk en een moskee. De cake kanom farang, met Portugese wortels en Thaise ingrediënten, hoort bij die lange vermenging van keukens en gemeenschappen.

George Town onder de vijfvoetspaden

George Town ontstond in 1786 als Britse vrijhaven aan de Straat van Malakka. De handel bracht kooplieden uit China, India en Arabische landen naar de stad. Maleise, Chinese, Indiase en Europese tradities kwamen zo samen in één havenstad.

De shophouses bewaren dat verleden in hun plattegrond. Deze smalle, diepe panden staan in aaneengesloten rijen, met handel op de begane grond en woonruimte erboven. Bouwers gebruikten kleibaksteen, kalkpleister, terracottavloeren, luiken en open luchtkokers. Dikke muren dempen de middagwarmte. Luiken weren fel licht en laten lucht door; luchtkokers voeren warmte uit de achterkeukens af.

Langs de gevels loopt vaak een overdekte arcade van vijf voet breed. Die doorgang beschermt voetgangers tegen zon en regen, al versperren koopwaar, barrières en geparkeerde motorfietsen soms de weg. In de ochtend openen familiebedrijven hun luiken. Later gebruiken cafés, winkels en hotels dezelfde panden, die van oudsher wonen en werken onder één dak combineerden.

Aan de Street of Harmony staan de Kapitan Keling-moskee, de Sri Maha Mariamman-tempel, de Goddess of Mercy-tempel en St. George’s Church langs hetzelfde historische traject. De gebouwen horen bij islamitische, hindoeïstische, Chinese en anglicaanse gemeenschappen die zich hier rond handel, familie en gebed vestigden. Aan de waterkant staan de houten huizen van Chinese clans op palen boven zee. De clan jetties vormen nog steeds een ander soort woonstraat.

Eten hoort hier evenzeer bij de haven als pakhuizen en gebedshuizen. De werelderfgoedinschrijving omvat ook dagelijkse eetcultuur, talen, feesten en erediensten. Een koffiehuis in de ochtend, een hawkerstall rond de lunch en pannen die tegen de avond weer opengaan tonen een stad waar handel en migratie nog steeds in gewone bestellingen doorwerken.

Praktisch: één goede basis per stad

Kies in Bangkok een verblijf op loopafstand van BTS of MRT; voor dagen langs de oude stad werkt een basis bij de rivier goed. De Airport Rail Link sluit aan op het spoornet en vanaf Sathorn Pier varen expressboten langs de tempelzone. Chulia Street, Love Lane, Muntri Street en Armenian Street liggen in George Town binnen het beloopbare historische centrum; de gratis CAT-bus rijdt er een lus en lijn 204 verbindt Weld Quay met Penang Hill. In Hanoi ligt de Old Quarter centraal maar is vaak rumoerig. Rustiger opties liggen in de French Quarter, aan stille zijstraten bij Hoàn Kiếm of, voor een langer verblijf, rond Tây Hồ. Lijn 2A rijdt tussen Cát Linh en Hà Đông van 05.30 tot 22.00 uur en bedient vooral de westelijke corridors, niet het historische centrum. Voor het Grand Palace gelden kledingregels; kaartjes zijn online en aan de ingang verkrijgbaar. Boek de kabelspoorweg naar Penang Hill vooraf als die hoog op de planning staat.

Hanoi tussen handelsstraten en het meer

Families verzamelen zich bij het Hoàn Kiếmmeer, waar de rode Húc-brug naar de Ngọc Sơn-tempel leidt.

De Old Quarter ontstond vanaf de elfde eeuw naast de keizerlijke citadel als wijk van ambachtslieden en handelaars. De naam ‘36 straten’ verwijst naar historische gilden, niet naar een huidig en exact aantal straten. Het woord Hàng, koopwaar, keert terug in veel straatnamen. Hàng Mã verkoopt nog altijd papieren offers en rituele artikelen. Op Hàng Thiếc klinkt metaalbewerking, terwijl delen van Hàng Bạc verbonden blijven met juwelen en edelsmeedwerk.

In de ochtend krijgen de straten rond Hàng Buồm, Hàng Đào en Đồng Xuân Market hun ritme door leveringen, ontbijtkrukjes, verse producten en opengaande winkels. Later nemen koffiezaken en eetgelegenheden meer ruimte in. Na donker vullen eetstalletjes en biercafés rond Tạ Hiện de nauwe straten. Veel families combineren handel en wonen nog altijd in diepe, smalle buishuizen. Franse verbouwingen voegden baksteen, pannendaken, geplaveide straten en Europese gevels toe aan het oudere handelsweefsel.

Op de stoepen staan motorfietsen, koopwaar en lage krukjes. Voetgangers wijken daardoor geregeld uit naar de rijbaan, waar scooters, bezorgers en winkelend publiek dezelfde beperkte ruimte gebruiken. Een paar straten verder wordt de ruimte ineens breed aan het Hoàn Kiếmmeer.

Bij zonsopkomst gebruiken bewoners de oever voor tai chi, aerobics, badminton en hardlopen. Op weekendavonden sluiten omliggende wegen voor gemotoriseerd verkeer en komen er optredens, spelletjes, snackkramen en wandelende families. Het meer ligt tussen de oude handelswijk en de French Quarter. De naam verwijst naar de legende waarin Lê Lợi een goddelijk zwaard teruggaf aan een schildpad nadat hij de Ming had verslagen. De rode Húc-brug loopt boven het water naar de Ngọc Sơn-tempel.