De tien sterkste bruggen ter wereld, gerangschikt
Architectuur, geschiedenis en omgeving bepalen deze ranglijst. Niet één record geeft de doorslag, maar de vraag hoe scherp een brug is gebouwd voor het water, de stad of het dal eromheen.
Praktisch
Pont du Gard, Brooklyn Bridge, Ponte Vecchio, Karelsbrug en Stari Most zijn vrij toegankelijk te voet. Voor het waterkanaal van Pont du Gard is een rondleiding nodig; parkeren kost €9. De Øresundbrug heeft geen wandelroute. Bij Akashi geeft de Maiko Marine Promenade toegang tot een deel onder het dek; Tower Bridge vraagt een kaartje voor de torens, glazen loopvloeren en machinekamers. Bij Millau zijn de Viaduc Expo gratis en het Sentier des Explorateurs betaald. Op de Golden Gate Bridge gebruiken voetgangers het oostelijke trottoir; tijden kunnen wisselen.
10. Pont du Gard: water boven de Gardon
De drie bogenrijen van Pont du Gard steken het rotsachtige dal van de Gardon over.
Romeinse bouwers stapelden drie ongelijke rijen bogen tot bijna 49 meter boven de Gardon. Het bouwwerk droeg het kanaal van een aquaduct dat Nîmes van bronwater voorzag. Grote blokken dragen de onderste niveaus; bovenin ligt kleiner metselwerk. De brede hoofdboog en de stroomkeringen bij de pijlers vangen de plotselinge overstromingen van de rivier op.
De Gardon snijdt hier door een rotsig dal, waardoor de hoge stenen wand van de oever goed leesbaar blijft. Pont du Gard staat tiende omdat het uitzonderlijke waterbouw toont, maar geen brug meer is in het dagelijks leven van een stad.
9. Øresundbrug: brug, eiland, tunnel
Wegverkeer rijdt boven treinen over de Øresundbrug tussen Denemarken en Zweden.
Tussen Malmö en Kopenhagen ligt geen enkele lange overspanning, maar een verbinding van 15,9 kilometer: 7.845 meter brug, het kunstmatige Peberholm en 4.050 meter tunnel. Weg en spoor liggen op twee niveaus; de pylonen reiken 203,5 meter hoog. De verbinding opende in 2000.
Boven de open Sont tekenen de pylonen een heldere lijn. Daarna verdwijnen trein en weg in de tunnel. Dat technische antwoord op zee en scheepvaart is knap, maar een deel van de constructie blijft letterlijk uit beeld.
8. Akashi-Kaikyobrug: staal voor wind en getij
De Akashi-Kaikyobrug overspant de scheepvaartroute in de Straat van Akashi tussen Kobe en Awaji.
De Akashi-Kaikyobrug verbindt Kobe met Awaji over drie overspanningen van samen 3.911 meter. De hoofdoverspanning meet 1.991 meter. Ingenieurs kozen een verstijfde hangbrug voor diep water, sterke getijdenstromen, wind en aardbevingen. De aardbeving van 1995 veranderde tijdens de bouw de afstand tussen de torens, waarna het ontwerp van de ligger moest worden aangepast.
Vanaf de kust rijzen de torens boven de Straat van Akashi op. Schepen gebruiken de hoge doorvaart eronder. De brug reageert formidabel op een harde zeestraat, maar haar geschiedenis is nog jong naast die van de volgende bruggen.
7. Viaduc de Millau: een dek boven de Tarn
Het Viaduct van Millau steekt de Tarnvallei over op betonnen pijlers en witte tuikabels.
Norman Foster en ingenieur Michel Virlogeux lieten de A75 niet afdalen in de Tarnvallei. Zij trokken de weg 2.460 meter lang van plateau naar plateau. Zeven betonnen pijlers dragen een stalen dek met tuikabels; het hoogste punt bereikt 343 meter.
De Tarn sneed een diepe kloof tussen kalksteenplateaus uit. De verschillende pijlerhoogtes volgen dat reliëf, terwijl het 32 meter brede dek vanaf de dalbodem opvallend smal oogt. Millau krijgt plaats zeven door die precieze relatie met het dal, al dateert de brug pas uit 2004.
6. Tower Bridge: hydrauliek achter steen
De met steen beklede torens van Tower Bridge omlijsten de geheven bascules boven de Theems in Londen.
Horace Jones en John Wolfe Barry bouwden Tower Bridge tussen 1886 en 1894. Achter de neogotische torens zitten meer dan 11.000 ton staal en ruim 13 miljoen klinknagels. Cornish graniet en Portlandsteen bekleden de constructie.
De Pool of London moest bereikbaar blijven voor vrachtschepen. Daarom kregen de rijvloeren hydraulische bascules die nog steeds voor hoge schepen kunnen openen. De torens sluiten aan bij de Tower of London, maar dragen vooral een grote Victoriaanse machine.
5. Golden Gate Bridge: International Orange in de mist
De International Orange-torens en het dek komen tevoorschijn uit mist bij de ingang van de Baai van San Francisco.
De Golden Gate Bridge heeft een hoofdoverspanning van 1.280 meter en torens van 227 meter hoog. Elke hoofdkabel telt 27.572 draden van gegalvaniseerd koolstofstaal. Bij wind kan het midden van het dek berekend tot 8,4 meter zijwaarts bewegen.
Vochtige lucht van de Stille Oceaan kan boven de koude Californische zeestroom als mist rond dek en torens blijven hangen. De kleur International Orange vergroot dan de zichtbaarheid; mistseinen helpen schepen in de baai. Vorm, kleur en beweging horen hier allemaal bij dezelfde kustlocatie.
4. Brooklyn Bridge: steen en staalkabels
Voetgangers steken Brooklyn Bridge over via de verhoogde promenade tussen stenen torens boven het verkeer.
John A. Roeblings brug over de East River werd in 1883 voltooid, na veertien jaar bouwen. Vier gegalvaniseerde staalkabels van bijna veertig centimeter dik dragen de hoofdoverspanning van 486 meter. De brug gebruikte als eerste grote hangbrug gegalvaniseerde staalkabels.
Boven het verkeer loopt een verhoogde promenade tussen stenen torens van kalksteen, graniet en cement. Een afgescheiden fietspad ligt naast de voetgangersroute. Zo blijven de zware, gotische poorten en de technische sprong naar moderne kabelbouw samen zichtbaar tussen Manhattan en Brooklyn.
3. Ponte Vecchio: een handelsstraat op de Arno
De uitstekende winkels en de gesloten Vasari-corridor van Ponte Vecchio overspannen de Arno in Florence.
Na de overstroming van 1333 herbouwden Florentijnse bouwers Ponte Vecchio met drie vlakke stenen gewelven en twee rivierpijlers. Eiken palen dragen de funderingen. Winkelblokken steken op houten schoren boven de Arno uit.
Sinds 1593 werken er goudsmeden en juweliers. De gesloten Vasari-corridor loopt boven de winkels van de Uffizi-zijde naar Palazzo Pitti. Duitse troepen spaarden Ponte Vecchio in 1944 als enige Arno-brug in Florence. Hier vormen rivierwerk, winkels en stadsroute één dicht bebouwde oversteek.
2. Karelsbrug: zestien bogen over de Moldau
Voetgangers steken de Karelsbrug over langs barokke beelden tussen Praagse gotische torens.
Karel IV liet de Karelsbrug tussen 1357 en 1402 bouwen nadat een eerdere oversteek in een overstroming was bezweken. Zestien stenen bogen dragen de route. Later kwamen dertig, voornamelijk barokke heiligenbeelden langs de balustrades te staan.
Tot 1841 was dit de enige brug over de Moldau in Praag. De rivier bleef haar beschadigen: in 1890 stortten drie bogen in nadat hout van kapotte vlotten zich tegen de pijlers had opgehoopt. Sinds 1965 steken alleen voetgangers over, tussen de gotische torens van de Oude Stad en Malá Strana.
1. Stari Most: één boog boven de Neretva
De bleke stenen boog van Stari Most rijst boven de groene Neretva tussen Mostars rotsachtige oevers.
Hayreddin bouwde Stari Most tussen 1557 en 1566 in de vernauwing van de Neretvakloof. De gemetselde boog overspant 29 meter; de rijbaan is vier meter breed en het gewelf slechts 77 centimeter dik. IJzeren krammen en gesmolten lood verbinden blokken van lokale tenelija-kalksteen. Wachttorens bewaakten de oversteek.
Beschietingen deden de brug op 9 november 1993 in de Neretva storten. Bouwers openden de reconstructie in 2004, met teruggewonnen blokken, steen uit dezelfde groeve en bouwmethoden uit de zestiende eeuw.
De stegen van Mostar lopen naar de rotsachtige oevers. Daar buigt de bleke, smalle boog scherp omhoog en weer omlaag boven het groene water van de Neretva.
Verder ontdekken
Plekken in dit verhaal
Europa
10 landen en gebieden
Azië
Pont du Gard
Øresundbrug
Akashi-Kaikyo Bridge
Viaduc de Millau
Tower Bridge
Tower Bridge is een Victoriaanse basculebrug van Grade I over de Theems in Londen, tussen Tower Hamlets en Southwark. De rijbaan is een werkende brug; de torens, hoge loopbruggen en machinekamers vormen de betaalde bezoekersroute.
Golden Gate Bridge
Brooklyn Bridge
Ponte Vecchio
Karelsbrug
