Val d’Orcia

Lees het landschap

De Val d’Orcia is een cultuurlandschap dat door landbouw en bewoning is gevormd, geen park met één toegang. De bleke kalkvlakten, lage kegelvormige heuvels, boerderijen en versterkte plaatsen behouden grotendeels een indeling die in de 14e en 15e eeuw onder Siena ontstond. UNESCO plaatste het gebied in 2004 op de Werelderfgoedlijst.

De beeldtaal is nog altijd helder: graan en weiden op brede hellingen, wijngaarden en olijfgaarden op geschikte gronden, en cipressen die wegen, boerderijen en dorpen markeren. De rivier de Orcia gaf de vallei haar naam, maar is klein en kan ’s zomers bijna droogvallen.

Kies een uitvalsbasis en een rondje

De vijf kerngemeenten zijn Montalcino, Pienza, San Quirico d’Orcia, Castiglione d’Orcia en Radicofani. Zie ze als haltes in één landschap; probeer niet elk dorp op één dag af te werken.

• Pienza combineert renaissance-stedenbouw met weidse daluitzichten en pecorinowinkels.
• Montalcino is het centrum van Brunello, met een 14e-eeuws fort en steile straten in de oude stad.
• San Quirico d’Orcia ligt aan de Via Francigena en heeft de romaanse Collegiata en de formele Horti Leonini-tuinen.
• Bagno Vignoni, nabij San Quirico, wordt bepaald door het bassin met thermisch water op het plein; dit is geen openbaar bad.
• Radicofani biedt in het zuiden het meest markante decor van een burcht op een heuvel.

Wegen, wandelingen en uitzichtpunten

Met een auto bereik je de verspreide dorpen, boerderijen en onverharde witte wegen het best. Gebruik de SR2/Via Cassia als noord-zuidas en maak korte uitstapjes, in plaats van een overvolle lus te rijden. De historische centra hebben smalle straten en verkeersbeperkingen; parkeer op de aangegeven plaatsen buiten de oude kern.

Voor een gerichte wandeling volgt de route San Quirico–Madonna di Vitaleta–Pienza het landschap waarvoor de streek bekend is: akkers, cipressen en de kleine travertijnen kapel. De hele wandeling is circa 10 km en duurt ongeveer drie uur. Rond Pienza is een fietsronde Pienza–Monticchiello–San Quirico–Pienza ongeveer 35–40 km, met 750 meter stijgen; die past beter bij ervaren e-bikers dan bij recreatieve fietsers.

Eten en landbouwgrond

Proef het landschap rechtstreeks: Pecorino di Pienza, olijfolie, Orcia DOC-wijnen en Brunello di Montalcino komen van de boerderijen in de vallei. Wijnhuizen en producenten zijn private, werkende bedrijven; leg een proeverij vast voordat je vertrekt.

Blijf op openbare wegen en gemarkeerde paden. Akkerwegen, wijngaardpaden en oprijlanen kunnen privé zijn, ook als ze een voor de hand liggende fotoplek lijken.

Seizoen en omstandigheden

In de lente zijn de graanvelden groen; in de zomer kleuren de hellingen goud, maar zijn ze heet en onbeschut; de herfst brengt regen, meer water in de rivier en andere tinten in het landschap. Neem water en zonbescherming mee tijdens wandelingen en fietstochten: buiten de dorpen is weinig schaduw. Na regen kunnen onverharde wegen glad of uitgesleten zijn; ga er niet van uit dat elke strada bianca geschikt is voor een gewone auto.