Elsene (Ixelles)

Oriëntatie

Elsene ligt direct ten zuidoosten van het Brusselse centrum en is een van de negentien gemeenten van het hoofdstedelijke gewest. Verwacht geen gesloten historische kern: de drukke Elsensesteenweg, Flagey en de vijvers, universiteitszones en woonstraten met architectuur uit de late 19e en 20e eeuw hebben elk een eigen karakter.

De Franse naam Ixelles en de Nederlandse naam Elsene zijn allebei officieel. Het Eugène Flageyplein is het beste vertrekpunt voor een eerste verkenning: openbaar vervoer, cafés, het cultuurhuis en de noordpunt van de vijvers komen hier samen.

Flagey en de vijvers

Begin bij het vroegere nationale radio-omroepgebouw van Flagey aan het Heilig-Kruisplein. Joseph Diongre ontwierp het langgerekte, afgeronde modernistische gebouw in 1935; de vorm leverde het de bijnaam ‘paquebot’ of stoomschip op. Nu zijn er concerten, film en andere culturele programma’s.

Volg vanaf het plein het water zuidwaarts langs de Vijvers van Elsene. Deze twee beschermde vijvers zijn overblijfselen van het vroegere waterlandschap van de Maalbeekvallei; de omgeving kreeg haar aanleg tijdens de verstedelijking in de 19e eeuw. De wandeling is kort, maar toont goed hoe breed het architecturale register van Elsene is:

• art-nouveau- en art-decowoningen langs het water;
• de Heilig-Kruiskerk bij de noordelijke vijver;
• zicht richting de tuinen van de Abdij Ter Kameren.

De Generaal de Gaullelaan is tussen Flagey en het Herdenkingsplein doodlopend gemaakt; langs beide vijvers is parkeren verboden. Kies hier voor wandelen of fietsen, niet voor een autorit langs het water.

Straten en wijken

Voor winkels en dagelijks stadsleven loop je van Flagey noordwaarts over de Elsensesteenweg. Rond de Naamsepoort ligt Matonge, een al lang gevestigde Congolese en Afrikaanse handelswijk. Dit is geen decorwijk: kom voor levensmiddelenzaken, salons en restaurants en behandel de straat als een gewone winkelstraat.

Ten westen van de hoofdstraat is de zone Kastelein–Baljuw geschikt voor onafhankelijke voedingszaken, boekhandels en galeries. In het zuiden en oosten liggen grote universiteitscampussen; langs de studentenroutes vind je daarom veel cafés en eenvoudige eetadressen.

Bereikbaarheid

Openbaar vervoer is de efficiëntste keuze. Het gemeentehuis aan het Fernand Cocqplein wordt bediend door bus 54 en 71; Flagey is een belangrijk lokaal overstappunt. Te voet combineer je Flagey, de vijvers en de architectuurstraten in de buurt beter dan je heel Elsene in één ronde probeert af te lopen.

Met de auto vraagt Elsene meer aandacht. De gemeente ligt in de Brusselse lage-emissiezone; auto’s en bestelwagens moeten dus aan de toegangsvoorwaarden voldoen. Er is betaald parkeren, maar de straten rond de drukste wijken zijn niet ingericht voor gemakkelijk spontaan parkeren.

Beste moment

De markt op het Flageyplein vindt op zaterdag- en zondagochtend plaats, van 08.00 tot 14.30 uur. Ga dan voor de levendigste versie van het plein; kies een weekdag voor een rustigere wandeling langs de vijvers en de gevels. Bekijk de agenda van Flagey alleen wanneer je een avond rond een bepaald concert of een film wilt plannen.