Bareel van Sint-Gillis

Wat is het Bareel?

Het Bareel van Sint-Gillis is een stedelijk kruispunt met zeven takken: de Waterloosesteenweg en Alsembergsesteenweg ontmoeten er de Parklaan, Paul De Jaerlaan, Thédore Verhaegenstraat en Munthofstraat. Dit is geen plein om lang te blijven hangen, maar een druk knooppunt dat duidelijk maakt hoe Sint-Gillis met het zuiden van Brussel verbonden is.

De Franse naam is Barrière de Saint-Gilles. Beide namen verwijzen naar de beweegbare slagbomen van een vroegere tolpoort op de kruising van de twee steenwegen. In een klein gebouw zaten ooit het tolkantoor en een drankgelegenheid; tot in de negentiende eeuw werden hier doorgangsrechten op voertuigen en goederen geheven.

Lees het kruispunt

Bekijk het Bareel vanaf het trottoir, niet vanuit het midden. De uitlopende straten vertellen de geschiedenis:

• De Alsembergsesteenweg was de oudere route.
• De Waterloosesteenweg, aangelegd in 1727, maakte van deze plek een verbinding tussen zuidelijk Brussel en de omliggende dorpen.
• De Théodore Verhaegenstraat opende in 1854; de Munthofstraat volgde in 1880.
• De Paul De Jaerlaan leidt naar het gemeentehuis van Sint-Gillis; de Parklaan naar het Park van Vorst.

Vóór de tolpoort heette de plek Wintmolenberch, of Windmolenberg, naar drie windmolens uit de zestiende en zeventiende eeuw. Ze verdwenen rond 1672 bij de bouw van het Fort van Monterey. Vanaf 1871 was dit de eindhalte van de paardentrams vanaf de Beurs.

De Waterdraagster

Het vertrouwde middelpunt van het Bareel is De Waterdraagster (La Porteuse d’eau), een beeld van Julien Dillens. Het werd besteld ter gelegenheid van de aanvoer van Bocqwater naar Brussel en in 1900 geplaatst. De figuur verwijst naar een jonge waterdraagster die paarden bij het kruispunt van water voorzag.

Het bronzen origineel staat in het gemeentehuis van Sint-Gillis; buiten stond een vervangbeeld. Het monument verhuisde meermaals: in 1932 naar de Parklaan, in 1977 terug naar het Bareel en nu opnieuw tijdelijk voor de herinrichting.

Zo kom je erdoor

Verschillende tram- en buslijnen komen hier samen. Daardoor is het Bareel vooral een overstappunt, niet een halte waar je lang blijft. Steek als voetganger over op de gemarkeerde zebrapaden en reken op extra tijd: de straatstructuur, afslaand verkeer en tramsporen vragen aandacht.

Belangrijk: een grote herinrichting verandert sporen, haltes, trottoirs en verkeerscirculatie. De Waterdraagster is voor de werken weggehaald en wordt na de heraanleg teruggeplaatst. Reken tijdens de werken op tijdelijke omleidingen en aangepaste openbaarvervoersroutes.

Richtingen vanaf het Bareel

Neem de Paul De Jaerlaan naar de wijk rond het gemeentehuis. Volg de Parklaan bergaf naar het Park van Vorst. De Waterloosesteenweg loopt noordoostwaarts naar de Hallepoort en zuidwestwaarts door Sint-Gillis; de Alsembergsesteenweg gaat verder richting Vorst en Ukkel. Het Bareel werkt het best als korte historische halte binnen een wandeling, niet als losstaande bezienswaardigheid.