Meintjieskop, Pretoria

Lees eerst de heuvel

Meintjieskop is niet alleen een uitkijkpunt, maar de ondergrond waarop Zuid-Afrika’s bekendste regeringscomplex bewust is geënsceneerd. De heuvel ligt boven centraal Pretoria, aan de noordkant van Arcadia. De naam verwijst naar Stephanus Jacobus Meintjies, eigenaar van dit deel van de voormalige boerderij Elandsfontein in de negentiende eeuw.

Herbert Baker verkoos deze heuvel boven een locatie in het centrum voor de Union Buildings. De hoge ligging gaf de nieuwe Unie van Zuid-Afrika een nadrukkelijke regeringszetel; het complex was klaar in 1913. Veel steen voor de keermuren werd op Meintjieskop zelf gewonnen. De terrassen horen dus bij het verhaal van de heuvel, niet alleen bij de aankleding.

De compositie van de Union Buildings

Begin laag in de tuinen en kijk omhoog. Zo ontvouwt het ontwerp zich in volgorde:

• Terrasgazon en keermuren volgen de steile helling in plaats van die weg te werken.
• Het open amfitheater ligt in een voormalige groeve tussen de vleugels.
• Een gebogen colonnade verbindt de lange kantoorvleugels van licht zandsteen.
• Twee koepeltorens markeren de uiteinden van het geheel.

De oorspronkelijke architectuur verbeeldde de unie van Engelstalige en Afrikaanssprekende witte gemeenschappen in 1910; de zwarte meerderheid was daarin niet opgenomen. Die uitsluiting is wezenlijke context. Dezelfde plek werd later een belangrijk toneel voor protest en democratische verandering.

Wat je in de tuinen ziet

Op het lagere terras staat het negen meter hoge bronzen beeld van Nelson Mandela, met open armen naar Pretoria. Hogerop ligt het amfitheater waar Mandela op 10 mei 1994 werd geïnaugureerd als Zuid-Afrika’s eerste democratisch gekozen president. De tuinen herinneren ook aan de Vrouwenmars van 1956 tegen de pasjeswetten en bevatten oorlogsmonumenten.

Om Meintjieskop goed te lezen, loop je vanuit de lagere tuinen rustig omhoog: kijk geregeld om naar de stad onder je en daarna terug naar de gevel, die de rug van de heuvel als basis gebruikt. De beste brede compositie krijg je vanaf de lagere gazons, met beeld, terrassen en colonnade op één lijn.

Toegang en gebruik

De openbare tuinen rond de Union Buildings zijn gratis toegankelijk en vormen de praktische manier om Meintjieskop te ervaren. De kantoren zijn een werkend regeringscomplex en doorgaans niet toegankelijk voor bezoekers. Gebruik de openbare toegangen tot de tuin; Fairview Avenue is afgesloten voor ambtenaren.

De route heeft trappen en hellingen, dus reken op een geleidelijke klim. Staatsgelegenheden en veiligheidsmaatregelen kunnen de toegang beïnvloeden. Kom bij daglicht, blijf op de openbare delen en volg aanwijzingen bij de ingang.