Met tramlijn 96 van East Brunswick naar St Kilda

East Brunswick begint aan Blyth Street

Tramlijn 96 bedient reizigers op Nicholson Street in het binnennoorden van Melbourne.

Tramlijn 96 vertrekt bij Blyth Street aan Nicholson Street en rijdt zuidwaarts naar Belford Street/Acland Street in St Kilda. De lijn telt 38 haltes; de volledige rit duurt doorgaans 55 tot 60 minuten. Zonder overstap verbindt de tram de binnennoordelijke woonwijken met het centrum en de wijken tussen de stad en de baai.

Nicholson Street draagt het eerste deel van de rit. De rails lopen langs Albert Street, Glenlyon Road, Miller Street en Brunswick Road, daarna door Carlton North en Fitzroy North richting Melbourne Museum. De haltes volgen elkaar hier dicht op in de bebouwde wijken ten noorden van het centrum. Ze geven bewoners een vaste verbinding met bestemmingen en overstappen verderop.

Brunswick roept vaak Sydney Road op, maar de 96 rijdt niet over die winkelstraat. Sydney Road ligt op een andere tramas; daar reed al in 1887 een kabeltram. Nicholson Street laat dus een andere kant van Brunswick zien dan de bekende handelsstraat.

Sydney Road verklaart wel veel van de wijk eromheen. Tijdens de goudkoorts leverden plaatselijke groeven en steenbakkerijen hardsteen en baksteen. Daarna kwamen pottenbakkerijen, textielfabrieken en kousenfabrieken. De weg naar de goudvelden trok winkels, hotels, kerken en openbare gebouwen aan. Spoor en tram maakten Sydney Road in de jaren 1880 tot de commerciële ruggengraat van Brunswick.

Die geschiedenis staat er nog boven de winkelpuien. Smalle Victoriaanse en Edwardiaanse gevels uit ongeveer 1880–1910 sluiten aaneen, met luifels boven vernieuwde etalages en oude bovenverdiepingen daarboven. Arabische en Turkse opschriften verwijzen naar ondernemers die zich na de Tweede Wereldoorlog in Brunswick vestigden. Ze staan naast zaken met Italiaanse, Griekse, Chinese en Vietnamese wortels. Zelfstandige speciaalzaken, reparatiebedrijven, tweedehandswinkels, bakkerijen, restaurants, bars en muziekpodia houden de straat dagelijks in gebruik. Ook bruidszaken vormen er een opvallend groot cluster.

De 96 blijft ondertussen op Nicholson Street. Bij Melbourne Museum en Carlton Gardens liggen de haltes bij het museum en de routes naar Lygon Street en de universiteiten. Via Albert Street bereikt de tram Spring Street, aan de oostkant van het centrum.

Bourke Street deelt haar midden met de tram

Bij Spring Street draait lijn 96 Bourke Street in. Deze oost-weststraat dateert uit 1837 en groeide uit tot een stadsas met kantoren in het westen, winkels in het midden en horeca en uitgaansgelegenheden aan de oostkant. De tram legt die verschillen in enkele haltes af.

Tussen Swanston Street en Elizabeth Street ligt de Bourke Street Mall. Voetgangers gebruiken hier vrijwel de hele straatbreedte, terwijl de trams hun vaste baan door het midden houden. Reizigers stappen uit tussen warenhuizen, kleinere winkels en arcades. Voetgangers steken de rails over; bij de haltes klinkt de bel.

De gevels staan dicht op het spoor. Bij Elizabeth Street markeert de voormalige General Post Office een oud communicatiecentrum waar al in 1841 op postdagen menigten samenkwamen. Vlakbij loopt de Royal Arcade uit 1869 onder een hoge glazen kap naar Little Collins Street en Elizabeth Street. De figuren Gog en Magog slaan er sinds 1892 ieder uur op de klok.

Verder westwaarts passeert de 96 het voormalige hoofdkantoor van de Melbourne Tramway & Omnibus Company. Het Venetiaans-gotische gebouw uit 1891 hoorde bij de onderneming die eerst paardentrams en later het kabeltramnet exploiteerde. De hedendaagse tram rijdt er zonder ceremonie langs een stuk van haar eigen voorgeschiedenis.

Na Queen Street en William Street bereikt de tram Spencer Street en Southern Cross Station. Daar sluit de lijn aan op het treinverkeer. Verderop liggen haltes voor het congrescentrum, het casino en South Melbourne. Ten zuiden van City Road verlaat de 96 het straatspoor en rijdt hij verder op een eigen lightrailbaan.

Van South Melbourne naar de kust

De vrije baan loopt door South Melbourne, Albert Park en Middle Park. Haltes liggen bij South Melbourne Market, het Melbourne Sports and Aquatic Centre en de woonstraten verder zuidwaarts. De lijn brengt daarmee marktbezoek, sportvoorzieningen, woonwijken en St Kilda op één spoor.

Praktisch: neem in East Brunswick tram 96 richting St Kilda Beach. De tram rijdt overdag doorgaans elke zes minuten op werkdagen en elke tien minuten in het weekend. Buiten de Free Tram Zone kost een rit met myki Money A$2,85 voor twee uur. Inchecken kan met een fysieke myki, Mobile myki op Android of contactloos tegen vol tarief.

Bij het voormalige St Kilda Station komt de tram weer tussen de straten. Hij volgt Fitzroy Street, rijdt langs Canterbury Road en Jacka Boulevard en bereikt via The Esplanade eerst Alfred Square en daarna Luna Park. St Kilda ontwikkelde zich vanaf de negentiende eeuw van een hoger gelegen toevluchtsoord voor welgestelde Melburnians tot badplaats. De spoorlijn van 1857 en de kabeltram van 1888 brachten dagjesmensen naar het strand en de uitgaansgelegenheden aan zee.

Luna Park opende in 1912. De historische toegang met het grote gezicht, de torens en het silhouet van de Scenic Railway staan vlak bij de route. Ernaast staat het Palais Theatre uit 1927, met een breed voorfront, koepeltorens en een ondiep gebogen dak. Het voormalige filmpaleis dient sinds de jaren 1980 vooral als podium voor livemuziek.

Acland Street eindigt bij Port Phillip Bay

Tram 96 wisselt van rijrichting bij de eindhalte aan Belford Street in Acland Street.

Na Luna Park draait de 96 Acland Street in. De eindhalte bij Belford Street ligt in een plein met winkels, horeca, zitplaatsen en halteoverkappingen. Cirkels van blauwsteen lopen door in het ronde straatmeubilair. De geribde overkappingen steken boven de halte uit als bloemen of fonteinen. Een deel van Acland Street is alleen voor trams toegankelijk.

Acland Street en Fitzroy Street vormen de twee belangrijkste winkelstraten van St Kilda. The Esplanade verbindt ze met Luna Park en het strand. Na de Tweede Wereldoorlog kwamen cafés, uitgaansleven en de cake shops van Acland Street naast pensions, flats en woonhotels te staan. Muziek, kunst en verdichting maakten van de oude badplaats een dichtbebouwde stadswijk met een publieke kuststrook.

Voorbij het Palais loopt de St Kilda Pier van beton en hout de baai in. De gebogen pier heeft brede looppaden, getrapte zitplaatsen en zicht over Port Phillip Bay en de skyline. Bij de eindhalte stopt het metalen rollen; op de pier nemen voetstappen het over boven het water.