Jeju

Eiland en kust

Jeju is een vulkanisch eiland op ongeveer 90 km van de zuidwestkust van het Koreaanse schiereiland. In het binnenland rijst Hallasan op; dorpen en werkkusten liggen rond het eiland. Voor de haenyeocultuur kijk je verder dan de badplaatsen: naar de oostkust rond Gujwa, Sehwa, Gimnyeong en Hado, en naar Beophwan bij Seogwipo in het zuiden.

Het donkere basalt is meer dan decor. Het vormt de kust waar duiksters het water ingaan, hun vangst sorteren en de kleine werkplekken aan zee gebruiken.

Haenyeo: werkduiksters, geen voorstelling

Haenyeo verzamelen abalone, zee-egels, zeekomkommers en zeewier met ademinhoudduiken, zonder zuurstofmasker of persluchtfles. De scherpe uitademing bij het bovenkomen heet sumbisori. Het is onderdeel van zwaar werk, bepaald door de zee, vakkennis en lokale visrechten.

De duiksters werken in ervaringsniveaus; de ervaren sangun begeleiden anderen. Hun kennis omvat stroming, weer, zeeleven en seizoensgrenzen. De cultuur werd in 2016 opgenomen op de Representatieve Lijst van Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid.

Beschouw een werkduik als werk. Reken niet op een schema voor bezoekers, benader duiksters niet in het water en ga niet zonder uitnodiging kleed- of voorbereidingsruimten binnen.

Lees het kustlandschap

Een bulteok is een lage, ronde stenen omheining die vroeger diende als windscherm, kleedplek en plaats om op te warmen. Hier wisselden duiksters ook informatie over omstandigheden uit en beslisten zij over de visgrond. De bouwwerken maken duidelijk dat haenyeowerk een gemeenschapstaak is, geen individuele sport.

Visserijcoöperaties regelen de toegang en oogstmethoden. Maat- en seizoensbeperkingen zijn wezenlijk: te kleine vangst gaat terug in zee. De praktijk hangt evenzeer af van een gezonde kustomgeving als van duikvaardigheid.

Begin in het Haenyeo Museum

Het Jeju Haenyeo Museum, Haenyeobangmulgwan-gil 26 in Gujwa-eup, biedt de beste inleiding vóór een bezoek aan een vissersdorp. De tentoonstelling behandelt gereedschap, werkomgeving, vissersdorpen, volkscultuur en de economische rol van de duiksters.

Neem tijd voor de drie tentoonstellingszalen in plaats van alleen een snelle fotostop te maken. Het museum geeft betekenis aan de oranje drijvers, zwarte pakken en basaltkust die je elders op het eiland ziet.

Respectvol kennismaken

• Oostkust: Bezoek het museum en verken daarna de nabijgelegen kust te voet; hier zijn veel actieve duikgemeenschappen.
• Begeleide activiteiten: Kies programma’s van lokale organisatoren of haenyeogemeenschappen. Een les voor bezoekers staat los van commerciële oogst.
• Beophwan: Het Haenyeo Experience Center organiseert begeleide waterprogramma’s, doorgaans van juni tot en met oktober. Basaltrotsen kunnen scherp zijn; volg de veiligheidsinstructies en verzamel geen zeedieren tenzij het programma dat uitdrukkelijk toestaat.

Buitenactiviteiten kunnen wijzigen door weer en zeetoestand.