Raml Station: gebak, brood en de stilte na de tram

Van het halteadres naar Délices

Raml Station staat geregistreerd op 2 Saad Zaghloul Street. Délices, een patisserie, staat op nummer 46 in dezelfde straat. Beide adressen dragen de plaatsnaam Raml Station.

Délices bestaat sinds 1922. De zaak verkoopt patisserie en gebakken waar. Daarmee is zij geen gedocumenteerde baladi-bakkerij met een oven voor het ronde Egyptische platbrood. Dat onderscheid doet ertoe. Een patisserie brengt gebak en andere bakwaren naar de toonbank; een baladi-bakkerij levert brood voor de maaltijden thuis.

Patisserie Délices staat op 46 Saad Zaghloul Street in Raml Station.

Toch begint een verhaal over dagelijks eten in Alexandrië ook hier. Het Egyptisch-Arabische ‘aish betekent zowel brood als leven. In akl el ‘aish, letterlijk „brood eten”, gaat het ook over de kost verdienen. ‘Aish w malh, brood en zout, verwijst naar vertrouwdheid en kameraadschap. De taal volgt een alledaagse handeling: mensen kopen brood, dragen het naar huis en leggen het bij de maaltijd. Onderzoek naar baladi-brood beschrijft het kiezen en meenemen van de broden als zorg voor het eten van die dag.

‘Aish baladi gaat mee met ful, soep en stoofgerechten. Het dient ook voor sandwiches. Voor sandwiches gebruiken eetgelegenheden daarnaast feeno, een lang en zacht broodje. In één stad kan een verkooppunt van gebakken waar dus heel verschillende vormen aannemen: platbrood voor thuis, brood bij bonen en falafel, of gebak achter de pui van Délices.

Een station in een straat van winkels

De naam Raml betekent zand. Rond 1800 lag ten oosten van Alexandrië een grotendeels zanderige kuststrook, waar welgestelde Alexandrijnen zomerhuizen bouwden. Vanaf 1860 bracht een spoorverbinding die kuststrook dichter bij het oude centrum. Langs de lijn groeiden woonwijken en handel.

In januari 1863 vertrok de eerste trein naar Ramleh, getrokken door paarden. Later datzelfde jaar namen stoomlocomotieven die taak over. De lijn liep verder oostwaarts en kreeg haltes die vaak de naam van hun stichter droegen. Tussen eind 1903 en januari 1904 werd de verbinding elektrisch.

Raml Station werd een eind- en overstappunt in het centrum. Rond het plein lagen winkels, kiosken, cafés en bioscopen. Safia Zaghloul Street en Nabi Daniel Street horen bij dit gebied. Italiaanse ontwerpen en andere gevels uit de late negentiende en vroege twintigste eeuw stammen uit de periode waarin vervoer, handel en uitgaan hier dicht bij elkaar lagen.

Die geschiedenis verklaart de ligging van Délices aan Saad Zaghloul Street. De patisserie staat niet in een losse winkelstraat, maar in een gebied dat rond een halte en een plein verdichtte. De winkelpuien, voormalige bioscopen en cafés rond Raml Station horen bij een buurt waar mensen boodschappen deden, wachtten en verdergingen.

De Raml-tram naar de oostelijke wijken

De Raml-tram verbond Mahattet al-Raml met Victoria. De route liep via onder meer Ibrahimiyya, Sporting, Sidi Gaber, Roushdy, Gleem en San Stefano. De spoorlijn bracht het centrum en de oostelijke kustwijken al vroeg met elkaar in contact.

Tot begin 2026 reden blauwe en witte enkel- en dubbeldekswagens op deze lijn. Brede ramen en piepende deuren hoorden bij de voertuigen. Langs de baan stonden villa’s, bomen en flats; scholieren, werknemers en ouderen gebruikten de tram in het dagelijks verkeer.

Sinds 1 april 2026 rijdt de Raml-tram niet meer. De volledige dienst tussen Raml en Victoria stopte voor de herbouw van de lijn. In mei voerden vrachtwagens blauwe en witte rijtuigen af. Bulldozers verwijderden op delen van het traject rails. Wie nu van het halteadres richting Délices loopt, komt dus niet bij een rijdende historische tram aan, maar bij een wijk waarvan de oude halte- en straatnamen nog steeds de weg wijzen.

De geplande vervanger volgt opnieuw de route van Victoria naar Raml, via onder meer San Stefano, Gleem, Roushdy, Sidi Gaber, Sporting en Ibrahimiyya. De plannen tonen 24 haltes en nieuwe voertuigen, met blauw als terugkerende kleur. Die voertuigen en haltes behoren nog niet tot het huidige straatbeeld.

Brood bij de maaltijd, gebak aan de straat

De dagelijkse betekenis van brood blijkt het duidelijkst uit de handelingen rond een maaltijd. Mensen kiezen baladi, dragen het en leggen het thuis naast bonen, soep of een stoofpot. Het brood ligt daar niet als versiering, maar als onderdeel van het eten.

In het Raml-Stationgebied heeft Mohamed Ahmed die rol al lange tijd in huis. Deze zaak serveert sinds 1957 ful en falafel en heeft een eigen bakkerij. Brood hoort daar bij de bereiding en bediening van een alledaagse maaltijd.

Brood hoort bij ful en falafel bij Mohamed Ahmed nabij Raml Station.

Délices laat een andere kant van dezelfde buurt zien. De patisserie hoort bij de handelswijk rond Raml Station en bij de lange geschiedenis van winkels onder de gevels rond het plein. Zij vervangt geen baladi-bakkerij. Zij verkoopt een andere soort gebakken waar op een adres waar de tram vroeger reizigers naar het centrum bracht.

Praktisch: Saad Zaghloul Street

Raml Station ligt geregistreerd op 2 Saad Zaghloul Street; Délices ligt op nummer 46 in dezelfde straat. De Raml-tram is sinds 1 april 2026 buiten dienst.

Bij nummer 46 eindigt de korte route. Achter dat adres staat Délices, de patisserie die sinds 1922 deel uitmaakt van Raml Station.