Zutphen

Oriëntatie

De historische kern van Zutphen ligt tussen de IJssel in het westen en de Berkel, die door de stad loopt. Begin op het ’s-Gravenhof, het oude bestuurlijke en religieuze hart: de Walburgiskerk en Musea Zutphen liggen hier tegenover elkaar. Vanaf dit plein zijn de Groenmarkt, Houtmarkt, winkelstraten en rivier makkelijk te voet bereikbaar.

Dit is een oude Hanzestad, geen los museumkwartier. Let tussen de hoofdstraten op koopmanshuizen, voormalige pakhuizen, poorten en groene hofjes: kleine binnenplaatsen van liefdadigheidshuizen.

Kernwandeling: kerk, straten en water

Maak de Walburgiskerk uw eerste vaste halte. In de kerk zijn wand- en gewelfschilderingen, het Baderorgel en een veertiende-eeuwse kaarsenkroon te zien. Het opvallendste onderdeel is de Librije, een zestiende-eeuwse kettingbibliotheek met circa 750 boeken die nog aan oude lessenaars vastzitten; toegang is alleen met rondleiding.

Loop daarna in rustig tempo door de binnenstad:

• Groenmarkt en Wijnhuistoren: marktplein en toren zijn een goed oriëntatiepunt.
• Houtmarkt en de hofjes: neem de smalle stegen mee, niet alleen de winkelstraten.
• Berkelpoort en Berkel: volg het water langs sporen van verdedigingswerken en handelsroutes.
• IJsselkade en Houthaven: eindig aan de rivier. In de Museumhaven liggen historische binnenvaartschepen.

Voor een helder overzicht van de stadsgeschiedenis gaat u naar het Stedelijk Museum Zutphen, recht tegenover de Walburgiskerk. De collectie behandelt archeologie, de Hanzeperiode en latere geschiedenis.

Water en omgeving

De IJssel en Berkel verklaren Zutphens plattegrond en handelsverleden beter dan welke straat ook. Een fluisterboot vaart in het seizoen door de stadsgrachten en over de Berkel; een wandeling over de IJsselkade en door de Houthaven geeft hetzelfde kader zonder kosten.

Voor een langere wandeling of fietstocht kiest u de paden langs de IJsseluiterwaarden. Het rondje Tichelbeeksewaard is 2 km en biedt zicht op de stad; de route langs Berkel en buitenplaatsen is 11 km lang.

Bereikbaarheid en vervoer

Station Zutphen is het praktische aankomstpunt. Via de Stationsstraat loopt u in ongeveer acht minuten naar de Walburgiskerk. De binnenstad is compact; lopen is meestal sneller dan de auto tussen bezienswaardigheden verplaatsen.

Automobilisten gebruiken de aangegeven parkeerterreinen aan de rand van het centrum en gaan daarna te voet verder. Een groot deel van de binnenstad is voetgangersgebied. Volg navigatie daarom niet de Beukerstraat, Houtmarkt of Turfstraat in. Gemeentelijk parkeren is betaald van maandag tot en met zaterdag, met een latere eindtijd op vrijdagavond.

Moment en toegang

Op donderdag en zaterdag geven de markten extra levendigheid aan het centrum. Voor rustige straten en hofjes begint u vroeg of kiest u een doordeweekse dag.

Walburgiskerk en Librije zijn normaal open van dinsdag tot en met zaterdag, 11.00–17.00 uur. Rondleidingen door de Librije starten elk uur, duren circa 40 minuten en hebben ruimte voor maximaal acht bezoekers. De toren is alleen op geselecteerde dagen open; weersomstandigheden kunnen een beklimming verhinderen. Kerkdiensten, besloten bijeenkomsten en tentoonstellingen kunnen de toegang wijzigen.