Waar High Street afdaalt naar zee

Licht op High Street

De dag valt eerst vlak over High Street. Autobanden rollen over de twee rijstroken asfalt. Stemmen klinken tussen winkels, eetgelegenheden en de muren langs de weg. High Street is geen boulevard aan zee, maar een stadsstraat die door Jamestown loopt, op korte afstand van de Golf van Guinee.

Aan de straat staat de Holy Trinity Cathedral. Op de binnenplaats ligt een middelbare school. Leerlingen in uniform zijn ook gefotografeerd op John Evans Atta Mills High Street en bij de Cathedral Clinic. Hun schoenen tikken over hetzelfde asfalt als de schoenen van verkopers en bewoners die vanuit de zijstraten naar de hoofdweg lopen.

Bank Lane, Bishop Lamaire Link en Lutterodt Street snijden tussen de huizen door. De gevels staan dicht op de straat. De lage zon raakt het pleisterwerk en het metselwerk, terwijl deuropeningen en smalle doorgangen donker blijven. Rond Crab Lane en Canoe Lane kleuren muurschilderingen de oudere gevels.

Verder richting water verdwijnt het verkeer niet. Straatgeluid mengt zich met stemmen van beneden en, dichter bij de haven, met peddels en het kletteren van metalen vispannen. Smalle stegen en hellingen dalen vanuit de bebouwing naar de havenrand.

De helling onder de vuurtoren

Aan Cleland Road staat de Jamestown Lighthouse boven de haven. De hoge toren draagt rode en witte banden. Vanaf de helling liggen de lage huizen, de forten en de kust dicht bij elkaar.

Onder de toren loopt de grond af naar muren, zand en de haven. Vlak onder de vuurtoren bevindt zich de bibliotheek van een informele school. De afstand tussen klaslokaal, woonstraat en kust is hier klein: een helling, een paar stegen, dan de oever.

James Fort staat aan de havenzijde. Ussher Fort bewaart zijn bastions en zijn ligging aan het zeefront. Hun zware muren staan tegenover hout, touw en losse stukken net. Eerst vangt het licht de uitstekende randen van het metselwerk. Daarna tekenen scheuren, verkleuringen en ruwe voegen zich af.

De oude kano-aanlandingsbaai bestaat niet meer in haar vroegere vorm. In 2022 is het historische waterfront afgebroken voor de nieuwe Jamestown Harbour. Een oude foto van een doorlopende strook kano’s, rokerijen en stalletjes vertelt dus niet zonder meer hoe deze kust er nu uitziet.

Hout aan de oever

Op ochtenden waarop kano’s terugkomen, verschijnt de beweging voordat elk detail scherp wordt. Houten rompen naderen de oever na uren op zee. Mensen verzamelen zich rond de boten en halen ze aan land. Andere kano’s liggen al op het water.

De kano’s dragen beschilderde rompen, zonder vaste kleur of patroon. De zon raakt nat hout. Peddels komen omhoog en verdwijnen weer. Bij de wal nemen handen, schouders en gebogen ruggen het werk over.

Een net komt niet als een keurige bundel uit een boot. Het sleept langs de rand en schuift schoksgewijs verder. Blauwe en groene netten zijn hier vastgelegd. Sommige blauwe draden zijn door zout en zeewater bijna wit geworden. De vezels liggen stug over elkaar. Knopen houden zout vast. Rafelige uiteinden blijven haken aan andere mazen.

Mensen trekken, tillen en dragen. Vis gaat van kano naar wal en daarna in brede metalen bakken. De bakken raken elkaar met een kort, hard geluid. Dat metaal klinkt tussen stemmen en het water langs de kust.

Net, vis en rook

Op de wal volgt kleiner werk. Handen zoeken vis uit en verdelen hem over bakken. Vis kan op het zand nog flapperen terwijl het sorteren doorgaat. Kleinere vis ligt soms uitgespreid te drogen.

Bij een beschadigd net zit of staat iemand met een naaldachtig gereedschap en garen. Het gereedschap gaat door een opening. De draad trekt een maas weer dicht. Naast dat rustige herstelwerk kunnen versleten kano’s, losse stukken net en grotere hopen netwerk liggen.

Een deel van de vis wordt gespoeld en schoongemaakt voordat hij naar de rokerijen gaat. Brandhout ligt daar onder metalen vaten of lemen ovens. Handen schuiven hout onder het metaal. Rook hangt tussen de werkplekken en mengt de geur van vuur en vis met de zilte lucht.

Het licht haalt meer uit de materialen dan uit grote gebaren. Verweerde kanoverf, zilvergrijs metaal en blauwe, groene en witgeslagen netten komen scherp naar voren. Natte vezels blijven donker. Droge draden ogen dof en ruw.

Straat en kust

High Street houdt de school, de winkels en de eetgelegenheden bijeen. De ochtend speelt zich daarom niet alleen rond de boten af. Uniformen, open deuren, etenswaren en straathoeken horen evenzeer bij dit stuk van Jamestown.

Vanuit een zijstraat is de zee soms maar een kort vlak tussen twee muren. Een volgende doorgang geeft zicht op de vuurtorenhelling. Beneden liggen haven, fort en water pal tegen de bebouwing.

Op het vroegere werkstrand stonden ook woningen, scholen, gebedshuizen, bars en kleine ondernemingen. Mensen maakten, herstelden en droogden er netten. Kano’s lagen op het zand, naast een losse vismarkt. De nieuwe haven heeft die kuststrook ingrijpend veranderd.

De stegen dalen nog altijd vanuit de buurt af naar de foreshore bij de vuurtoren en de haven. Boven ligt het asfalt van High Street. Beneden liggen zand, havenwerk en water naast elkaar.

Praktisch

High Street vormt de duidelijkste route door Jamestown. Via Cleland Road en de helling bij de Jamestown Lighthouse bereik je de kust bij James Fort en de haven. Oude wandelbeschrijvingen kunnen een waterfront tonen dat sinds de afbraak van de kano-aanlandingsbaai in 2022 niet meer intact is.

Bij de laatste muur

In de laatste stegen vallen smalle banen ochtendlicht op de grond. De bebouwing eindigt niet bij een promenade. De doorgangen komen uit bij de zandige havenrand, waar kano’s, netten en herstelwerk zijn vastgelegd.

Een geschilderde houten romp ligt naast een metalen pan. Een hand haalt garen door een kapotte maas. Achter de eerste huizen blijft High Street hoorbaar. Voor de laatste muur ligt een hoop zoutgebleekt net op het zand, met de Golf van Guinee direct erachter.