Een deksel schuin, nog een ketel heet water

De bezem voor de eerste thee

Vóór zeven uur trekt een medewerker een bezem over de blauwgrijze stenen van Heming Tea House. Stoelpoten staan nog dicht tegen de houten tafels. Het openluchtgedeelte ligt aan het water in het Volkspark, maar op dit vroege uur klinken vooral steen, hout en het schrapen van de bezem.

Heming opende in 1923. Grote bomen staan boven de tafels. Bamboestoelen vormen rijen langs de blauwstenen bestrating en het water. Licht valt tussen de bladeren op de tafelbladen en de gevlochten rugleuningen. Een stoel schuift. Bamboe schuurt kort over de steen.

Tussen ongeveer zeven en negen uur nemen de vroege vaste gasten plaats. Een hand trekt een stoel naar achteren. Een bediener zet een gaiwan neer: een porseleinen schotel, een kom met theebladeren en een deksel. Daarna kantelt de ketel. Heet water raakt het porselein en stoom stijgt even boven de tafel uit.

De bezem verdwijnt uit beeld. De ketels nemen het ritme over.

Bladeren onder een porseleinen deksel

In de gaiwan worden droge bladeren donkerder en groter. Ze bewegen met het water en vouwen open. Het deksel sluit de kom niet volledig af. De drinker houdt het schuin en duwt daarmee de drijvende bladeren opzij. Daarna stroomt de thee door de smalle opening tussen de rand en het porselein. De schotel beschermt de hand tegen de hete kom.

Die handeling duurt enkele tellen. Het zitten kan uren duren. Bezoekers lezen, praten, kaarten, spelen mahjong of laten hun ogen even dichtvallen. Intussen koelt het water af. De geur van thee blijft vlak boven de kom hangen; jasmijnthee geeft sommige tafels een bloemige toon.

Wie heet water wil, maakt geen groot gebaar. Als ongeveer een derde van de thee over is, zet de drinker het deksel schuin tegen de rand. Een rondlopende bediener herkent het teken, komt tussen de stoelen door en vult de kom bij. Sommige bedieners schenken met een langgetuite ketel in een ruime boog. Het theehuis gebruikt ook korttuitige koperen ketels.

Het koper vangt een streep licht. De bediener houdt de tuit boven de kom en schenkt. Water slaat tegen porselein. Stoom glijdt langs een hand en lost op in de open lucht. Dan gaat de ketel naar de volgende tafel.

Een bediener vult een gaiwan met theebladeren naast bamboestoelen in Heming Tea House in het Volkspark.

Stenen, kaarten en lege doppen

Aan de speeltafels krijgen de handen ander werk. Mahjongstenen liggen in rijen, schuiven over het hout en tikken tegen elkaar. Hun harde klank mengt zich met stemmen, gelach, ketels en porseleinen deksels. Het geklik komt niet uit één hoek. Wanneer een tafel stilvalt, gaat het spelgeluid verderop door.

Ook kaartspelers zitten aan de houten tafels van Heming. Bij een gedocumenteerde groep fotografiestudenten stond een ongebruikte stoel vol camera's, terwijl de kaarten op tafel lagen. Zo dient een bamboestoel ook als tijdelijke plank voor spullen die niet naast de theekom passen.

Aan andere tafels kraken bezoekers geroosterde zonnebloempitten open. Een lege dop belandt naast een hand. Kaarten schuiven verder. Theedrinken onderbreekt het spel nauwelijks: een speler tilt de gaiwan op, houdt het deksel tegen de rand, neemt een slok en zet het porselein terug tussen de kaarten.

Niet iedereen houdt iets vast. Sommige bezoekers praten, lezen of dutten in hun stoel. Bamboe draagt rug en armen, hout draagt handen en steen draagt voeten. Wanneer iemand opstaat, schuren stoelpoten over de bestrating. Een lege plek krijgt al snel een nieuwe bezetter.

Metaal tussen de tafels

Naast de bedieners lopen oorreinigers door het theehuis. Ze dragen fijne metalen instrumenten, veren en stemvorken. Wie een behandeling kiest, blijft in de bamboestoel zitten terwijl de oorreiniger aan tafel werkt.

De instrumenten voegen een hoge, heldere klank toe aan het lagere tikken van de mahjongstenen. Een metalen gereedschap of koperen bel klinkt soms boven de gesprekken uit. Een veer beweegt kort naast een hoofd. Vlak daarnaast vult een bediener een kom opnieuw met heet water. Medewerkers laveren daarbij langs stoelen, tassen en ellebogen.

Tussen de menselijke geluiden zijn vogels te horen. Stilte valt hier zelden. Een keteldeksel tikt. Een stoel schuift. Stenen raken een tafelblad. Porselein raakt hout.

De middag vult de rijen

Later op de dag bezetten bezoekers de stoelen sneller. In de middag is het voller en rumoeriger dan tijdens de vroege uren. Bedieners krijgen vaker een wenk voor thee of iets te eten.

Een bediener vult een gaiwan bij naast mahjongspelers in Heming Tea House in het Volkspark.

De handelingen blijven dezelfde. Een bezoeker kiest een stoel. Een gaiwan komt op tafel. De bediener schenkt heet water op de bladeren en loopt door. Aan een andere tafel eindigt een partij; handen verzamelen kaarten of mahjongstenen. Iemand staat op en schuift de bamboestoel terug.

Een lege kom en schotel blijven nog even op het hout staan. Daarna ruimt een medewerker de tafel af. Op het blad ontstaat weer ruimte voor handen, kaarten en thee.

Praktisch

Heming Tea House ligt aan het water in het Volkspark van Chengdu en heeft zitplaatsen in de open lucht. De middag is doorgaans drukker dan de vroege ochtend; vroeg op de dag zijn de kansen op een rustigere stoel groter.

Nog één keer bijschenken

Aan een volle tafel staat een gaiwan even onaangeroerd. Dan tilt een hand de kom op. Het deksel schuift een paar millimeter. De drinker houdt de bladeren tegen, neemt een slok en laat de kom terugzakken op de schotel.

In een andere kom staat nog maar weinig water onder de bladeren. Een hand draait het deksel en zet het schuin tegen de rand, het vaste teken voor een nieuwe ronde. Een bediener stapt tussen twee bamboestoelen door. De koperen ketel helt voorover. Het water sist in de kom.

Aan de tafel ernaast legt iemand een mahjongsteen neer.

Tok.