Pantanal, Brazilië

De Pantanal begrijpen

De Pantanal is geen enkel park of dorp, maar een enorme overstromingsvlakte met rivieren, lagunes, grasland en galerijbos in Centraal-West-Brazilië. Het waterpeil tekent het landschap ieder seizoen opnieuw; een route die in de ene maand werkt, kan in een andere maand onpraktisch zijn.

Het Pantanal Conservation Area, een werelderfgoedgebied van vier beschermde zones, ligt in het zuidwesten van Mato Grosso. Het beslaat slechts een klein deel van de bredere Braziliaanse Pantanal. Ga er dus niet van uit dat een Pantanalreis dit beschermde complex aandoet.

Kies je route

De noordelijke Pantanal is de logische keuze voor jaguarzoeken per boot. Vanuit Cuiabá lopen transfers via Poconé over de onverharde Transpantaneira naar Porto Jofre, aan de Cuiabá-rivier. De weg is circa 145 kilometer lang, telt veel bruggen en is zelf een goede route voor kaaimannen, capibara’s en moerasvogels.

De zuidelijke Pantanal bereik je via Campo Grande, Corumbá, Miranda of Aquidauana. Dit deel past bij verblijven op werkende fazenda’s, wildritten, paardrijden, wandelingen en rivierexcursies. De Estrada-Parque Pantanal loopt door karakteristiek moerasland bij Corumbá, Miranda en Ladário.

Dieren en water

De aantrekkingskracht is de overstromingsvlakte zelf: watervogels, capibara’s, kaaimannen, reuzenotters en op de juiste plekken jaguars. De noordelijke corridor langs de Cuiabá-rivier is ingericht op jaguarobservatie vanaf boten; de dieren blijven wild en een waarneming is nooit zeker.

De jaarlijkse watercyclus is bepalend. In nattere maanden verspreiden dieren zich over het overstroomde land. Wanneer het water zakt, zijn dieren vaak beter te zoeken rond geulen en blijvend water. Reken op felle zon, insecten, luchtvochtigheid en soms lange, hobbelige transfers.

Regels bij jaguars

Kies een aanbieder die dieren observeert en niet opjaagt. In Mato Grosso moeten boten minstens 25 meter afstand houden van een jaguar. Ze mogen een overstekend of zwemmend dier niet blokkeren, een jaguar tijdens de jacht niet insluiten, niet dringen met andere boten en passagiers niet op rivierstranden afzetten tijdens een waarneming.

Blijf aan boord, houd het stil en volg de aanwijzingen van de schipper. Verandert het gedrag van het dier, dan moet de boot afstand nemen. Op boottochten is een reddingsvest verplicht.

Seizoen en bereikbaarheid

Voor jaguarreizen per boot in het noorden is mei tot en met september de gebruikelijke periode, wanneer het water zakt. Neerslag, hitte, rook en rivierstanden verschillen per jaar. Plan meerdere bootsessies in plaats van op één tocht te vertrouwen.

Voor veel noordelijke routes is Cuiabá de luchthaven; Campo Grande bedient veel zuidelijke routes. Lodges verzorgen vaak het laatste traject over weg en water. Leg vooraf de precieze transfer, bagagelimiet en aanpak bij overstroming, brand of slechte wegen vast.