Gullfoss

De waterval

Gullfoss, oftewel de ‘Gouden Waterval’, dankt zijn karakter meer aan volume en vorm dan aan één loodrechte val. De gletsjerrivier Hvítá valt eerst 11 meter, draait door een getrapte rotsbedding en stort daarna nog 21 meter in de kloof Gullfossgjúfur. Vanaf de hoofdplatforms lijkt de rivier in de spleet te verdwijnen.

De kloof hoort net zo goed bij het beeld als het water. De steile wanden reiken tot circa 70 meter hoog en kaderen de twee sprongen, met alle nevel en geraas ertussen. Smeltwater van Langjökull vergroot de afvoer in de zomer; gemiddeld stroomt er ongeveer 109 kubieke meter per seconde over de waterval, in de zomer circa 130 kubieke meter.

Kies je uitzichtpunt

Begin bij het bovenste uitzichtpunt. De verharde route met lichte helling biedt het helderste overzicht van beide vallen en de kloof. Dit is ook de beste keuze voor wie zo toegankelijk mogelijk wil kijken.

Neem het lagere pad alleen als het open is. Via trappen kom je dichter bij de bovenste val, waar nevel, wind en geluid veel sterker zijn. Hier ervaar je Gullfoss van dichtbij; vanaf het bovenste platform zie je de volledige vorm. Reken op 45 tot 90 minuten als je beide wilt doen.

Bereikbaarheid

Gullfoss ligt in het zuidwesten van IJsland aan weg 35, op ongeveer 116 kilometer van Reykjavík. Het is een hoofdstop van de Golden Circle, vlak bij het geothermische gebied van Geysir en vaak gecombineerd met Þingvellir.

• Met de auto: volg vanuit Reykjavík weg 1 oostwaarts en daarna weg 35 naar Gullfoss. De toegang en parkeerplaatsen zijn bewegwijzerd.
• Zonder auto: een Golden Circle-dagexcursie is de praktische keuze; er is geen betrouwbare rechtstreekse openbare busdienst voor dagbezoekers.
• Parkeren: er zijn boven- en benedenparkeerplaatsen. Kies de bovenste voor het bezoekerscentrum, café, toiletten en de toegankelijke route naar het panoramische punt.

Toegang en omstandigheden

Het watervalgebied en de uitzichtpaden zijn het hele jaar open; toegang tot de waterval is gratis. Café, winkel en toiletten in het bezoekerscentrum hebben eigen, seizoensgebonden openingstijden.

Belangrijk: het lagere pad kan in de winter of bij zwaar weer sluiten, omdat ijs de trappen en ondergrond gevaarlijk maakt. Ook in de zomer kan nevel de paden glad maken. Blijf op de aangelegde paden, achter afzettingen en weg van gesloten delen. Een waterdichte buitenlaag en schoenen met goed profiel zijn in elk seizoen verstandig.

Een plek van natuurbescherming

Aan het begin van de twintigste eeuw waren er plannen om Gullfoss voor waterkracht te benutten. Sigríður Tómasdóttir uit het nabijgelegen Brattholt verzette zich daartegen; een gedenkteken bij de waterval herinnert aan haar rol bij het behoud ervan. Dat verhaal geeft context aan een plek die nu als natuurreservaat is beschermd.