Toompea, de bovenstad van Tallinn

De bovenstad

Toompea is het hoger gelegen, bestuurlijke deel van de oude binnenstad van Tallinn: een kalkstenen heuvel waar religieuze en politieke macht boven de commerciële benedenstad zetelde. Juist dat contrast maakt de plek duidelijk. Beneden liggen smalle middeleeuwse stegen en koopmanshuizen; hier boven openen de straten zich rond kerken, adellijke gebouwen en staatskantoren.

Trek één tot twee uur uit voor een rustige ronde. De heuvel is compact, maar de uitkijkpunten en kerkinterieurs verdienen tijd.

Een logische wandelronde

Kom vanuit de benedenstad via Pikk jalg (Lange Been), de bredere geplaveide klim, of via het steilere Lühike jalg (Korte Been). Neem de ene omhoog en de andere omlaag.

Maak vanaf Lossi plats deze eenvoudige lus:

• Kasteel Toompea met de roze laatbarokke façade.
• Alexander Nevski-kathedraal, direct tegenover het kasteel.
• Sint-Mariakathedraal (Toomkirik), de historische lutherse kathedraal van de bovenstad.
• De uitkijkplatforms Kohtuotsa en Patkuli aan de noordrand.

In deze volgorde wordt de oude verdeling van de stad helder: eerst de machtszetel, daarna het uitzicht over de stad waarover zij regeerde.

Kasteel, kathedraal en staatsbestel

Kasteel Toompea staat op de plek van een middeleeuws fort. De laatbarokke voorgevel dateert uit 1767–1773; het complex is nog altijd de werkplek van de Riigikogu, het Estse parlement. Let op Lange Herman, de kasteeltoren met de blauw-zwarte-witte vlag van Estland.

Het kasteel is geen gewoon kasteelmuseum. De buitenkant vanaf het Kasteelplein is het reguliere bezoek. Gratis rondleidingen zijn op werkdagen na reservering mogelijk; parlementaire zittingen zijn vanaf de publieke tribune te volgen.

Aan de overzijde vormt de Alexander Nevski-kathedraal, met donkere uivormige koepels, een uitgesproken tegenbeeld van het lichte kasteel. Loop daarna door naar de Sint-Mariakathedraal voor de oudere lutherse en adellijke geschiedenis van de bovenstad; binnen zijn familiewapens en grafmonumenten van elitefamilies bewaard gebleven.

Uitzichten die Tallinn verklaren

De twee hoofdplatforms liggen dicht bij elkaar, maar tonen verschillende kanten van de stad. Kohtuotsa kijkt over rode daken en torenspitsen van de oude binnenstad naar de haven, de Finse Golf en Pirita. Vanaf Patkuli zie je sterker de stadsmuur, Toompark en de spoorzijde van het centrum.

Beide zijn het hele jaar toegankelijk. Zicht is belangrijker dan een vast tijdstip; op een heldere dag maken de platforms het dichte middeleeuwse stadsplan in één oogopslag leesbaar.

Ondergrond en toegankelijkheid

Dit is een steile heuvel met kinderkopjes. Pikk jalg is de minder abrupte klim, maar beide hoofdtoegangen hebben een ongelijke stenen ondergrond. Bij regen of ijs worden de hellingen glad. De Patkuli-trap is een directe afdaling naar Toompark, geen gemakkelijke weg omhoog.

Wie minder wil lopen, bereikt eerst de straten bovenop de heuvel en beperkt de route vervolgens tot het Kasteelplein, de kathedraal en één uitkijkpunt. Houd er rekening mee dat het kasteel een actief regeringscomplex is en dat toegang tot het interieur aan veiligheidsregels gebonden is.