Bezienswaardigheid · Tsjaad
Fossielvindplaats Toros-Menalla
Toros-Menalla is een fossielgebied uit het Laat-Mioceen in de noordelijke Djurabwoestijn van Tsjaad. Vindplaats TM 266 leverde Toumaï op, de schedel die *Sahelanthropus tchadensis* definieert.
Wat deze plek is
Toros-Menalla is een fossielrijk gebied in de Djurabwoestijn in het noorden van Tsjaad, geen plaats of klassiek monument. De belangrijkste vindplaats is TM 266, waar in 2001 de schedel van Toumaï werd gevonden. Die schedel is het typespecimen van Sahelanthropus tchadensis, een soort die centraal staat in het debat over de vroegste menselijke evolutie.
De vindplaats ligt in een vlak woestijnlandschap dat door wind is gevormd. Fossielhoudende ontsluitingen liggen verspreid en vormen geen ingericht bezoekersgebied; de betekenis zit in het sediment en de vondsten erin.
TM 266 en Toumaï
Toumaï is een sterk vervormde, maar vrijwel complete fossiele schedel. Opvallend zijn de zware wenkbrauwrichel, het relatief vlakke gezicht en de kleine hoektanden. Daardoor geldt de vondst als een belangrijk referentiepunt in het onderzoek naar de scheiding tussen de menselijke en chimpansee-lijnen.
De evolutionaire positie van Sahelanthropus staat nog ter discussie. Zie deze plek als bewijs uit een klein maar cruciaal fossielenbestand, niet als een definitief verhaal over rechtstreekse afstamming.
Een verdwenen landschap lezen
De afzettingen van TM 266 behoren tot de informele anthracotheriid unit, genoemd naar de vele fossielen van een uitgestorven, nijlpaardachtig dier. Kosmogene datering van deze sedimentreeks plaatst haar tussen 6,8 en 7,2 miljoen jaar geleden.
De huidige woestijn geeft een verkeerd beeld van toen. Fossielen en sedimenten wijzen op een landschap nabij een meer, met watermilieus naast galerijbos, beboste savanne en grasland. Er zijn resten gevonden van vissen, krokodillen en amfibisch levende zoogdieren, maar ook van primaten, knaagdieren, olifanten, paarden en holhoornigen. Windzanden tonen dat de woestijn toen al dichtbij was.
Praktische benadering
Toros-Menalla is vooral een afgelegen wetenschappelijke vindplaats, geen attractie die je zelfstandig bezoekt. In de gedocumenteerde informatie over de plek is geen bezoekersinrichting op het terrein beschreven. De meest praktische kennismaking verloopt via paleoantropologische collecties en presentaties in Tsjaad, waar afgietsels van Toumaï de duidelijkste publieke verwijzing naar TM 266 vormen.
Verzamel of verplaats geen materiaal. De waarde van dit landschap hangt samen met de positie van fossielen, sedimenten en bijbehorende fauna.
Waar je op let
Let op kaarten of satellietbeelden op het contrast tussen lage, bleke ontsluitingen en de omringende duinenwoestijn. Ter plaatse is niet één spectaculair herkenningspunt belangrijk, maar het blootgelegde sedimentaire archief: zand en zandsteen die een voormalige meeroever bewaren in de droge Djurab van nu.
Uit het magazine
Verhalen over Fossielvindplaats Toros-Menalla
Redactionele verhalen die rechtstreeks aan Fossielvindplaats Toros-Menalla zijn verbonden.
Er zijn nog geen gepubliceerde verhalen over Fossielvindplaats Toros-Menalla.
Routes van de redactie
Reis via Fossielvindplaats Toros-Menalla
Redactionele routes die Fossielvindplaats Toros-Menalla met andere landen, steden en hotspots verbinden.
Er zijn nog geen gepubliceerde routes via Fossielvindplaats Toros-Menalla.
Meer in Tsjaad
Gerelateerde hotspots
Andere steden, natuurgebieden en plekken binnen Tsjaad.
Tsjaadmeer
3 gekoppelde verhalen en routes
Ndjamena
1 gekoppelde verhalen en routes
Nationaal Museum van Tsjaad
1 gekoppelde verhalen en routes
Djurabwoestijn
1 gekoppelde verhalen en routes
Fossiellocatie Koro Toro
1 gekoppelde verhalen en routes
